Jawapan bagi Pertanyaan Lisan PL219

SOALAN

Yang Berhormat Pehin Orang Kaya Johan Pahlawan Dato Seri Setia Awang Haji Adanan bin Begawan Pehin Siraja Khatib Dato Seri Setia Haji Md. Yusof

YANG BERHORMAT PEHIN ORANG KAYA JOHAN PAHLAWAN DATO SERI SETIA AWANG HAJI ADANAN BIN BEGAWAN PEHIN SIRAJA KHATIB DATO SERI SETIA HAJI MD. YUSOF meminta MENTERI HAL EHWAL DALAM NEGERI menyatakan sejauh manakah peningkatan perubahan dalam keberkesanan dan impak yang signifikan dalam peranan dan fungsi institusi Penghulu Mukim dan Ketua Kampung dalam memajukan dan memantapkan aktiviti-aktiviti perekonomian, kemasyarakatan, keugamaan serta kebajikan ke arah menjana serta menaiktaraf sosio-ekonomi masyarakat?

JAWAPAN

Yang Berhormat Menteri Hal Ehwal Dalam Negeri

Terima kasih Yang Berhormat Pehin Yang Di-Pertua.

بِسْمِ ٱللَّٰهِ ٱللَّٰحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ

Assalamualaikum Warahmatullahi Wabarakatuh dan Salam Sejahtera.

Yang Berhormat Pehin Yang Di-Pertua dan Ahli-Ahli Yang Berhormat,

1. Kaola sukacita mengongsikan di Dewan Yang Mulia ini, sepertimana yang digariskan dalam Skim Perkhidmatan Penghulu Mukim dan Ketua Kampung Negara Brunei Darussalam 2013, seorang Penghulu Mukim dan Ketua Kampung adalah berperanan sebagai mata, telinga dan lidah Kerajaan dan penduduk mukim dan kampung dalam menjaga serta mengawasi kepentingan, kesejahteraan, kebajikan dan keselamatan mukim dan kampung. Penghulu Mukim dan Ketua Kampung juga memainkan peranan penting dalam memperkasa masyarakat melalui pelbagai inisiatif ekonomi, kemasyarakatan dan keagamaan.

2. Lapan (8) Petunjuk Prestasi Utama (KPI) bagi Penghulu Mukim dan Ketua Kampung telah pun dibentuk dan diperkenalkan pada 13hb. Februari 2024 dimana Petunjuk Prestasi Utama (KPI) ini adalah berasaskan prestasi yang diselaraskan dengan Pelan Strategik Kementerian Hal Ehwal Dalam Negeri 2023-2027, yang menekankan peranan pemimpin akar umbi dalam lima (5) aspek utama iaitu Kepimpinan dan Pengurusan; Kemaslahatan Anak Buah Mukim atau Kampung; Keselamatan; Ketersediaan Prasarana; dan Perekonomian di Mukim atau Kampung.

3. Alhamdulillah, berdasarkan analisa ke atas Laporan Penilaian Petunjuk Prestasi Utama (KPI) Penghulu Mukim dan Ketua Kampung yang dibuat dalam tahun 2024, sukacita dikongsikan di antara pencapaian pelaksanaan Petunjuk Prestasi yang dimaksudkan adalah seperti berikut:

3.1. Pengawasan kejiranan kampung oleh Penghulu Mukim dan Ketua Kampung telah melaksanakan sebanyak 1,290 rondaan dimana 98.46% aduan atau dapatan hasil rondaan berkenaan telah diambil tindakan dan dihadapkan kepada agensi-agensi yang berkenaan untuk tindakan selanjutnya;

3.2. Dalam usaha memperkukuh ekonomi setempat, sebanyak 208 produk baharu dan inovasi terhadap produk yang sedia ada telah dilaksanakan di bawah inisiatif Satu Kampung Satu Produk (1K1P). Seiring dengan itu, peruntukan kewangan juga disediakan melalui Jabatan-Jabatan Daerah kepada Majlis Perundingan Mukim dan Kampung (MPMK) bagi menjalankan aktiviti ekonomi seperti jualan, pembelian peralatan, dan penyediaan tempat penghasilan produk. Di samping itu, para pengusaha tempatan juga diberikan kursus latihan bersama agensi berkaitan untuk meningkatkan kemahiran serta daya saing produk, di samping penglibatan aktif dalam ekspo-ekspo jualan.

3.3. Selain itu, platform untuk berniaga bermusim turut disediakan, antaranya melalui penyediaan hamper Hari Raya, peluang membekalkan produk untuk acara kebesaran negara, kunjungan Muhibbah serta lawatan atau mesyuarat di luar negara. Platform seumpama ini tidak terhad kepada pengusaha Satu Kampung Satu Produk sahaja, malahan juga dibukakan kepada pengusaha mikro, kecil dan sederhana termasuk golongan mencabar atau rentan, yang mana melaluinya, sepertimana yang pernah Kaola kongsikan sebelum ini semasa Usul Perbahasan, jumlah jualan keseluruhan bagi produk 1K1P sahaja di antara bulan Januari 2024 sehingga Julai 2025 dari 146 orang pengusaha telah melebihi BND1.9 juta ringgit Brunei.

3.4. Dikesempatan ini, Kaola mengucapkan terima kasih kepada Yang Berhormat Dayang Hajah Safiah binti Sheikh Haji Abd. Salam, di atas kata-kata perhargaan semasa menyampaikan Usul Penangguhan pada 7 haribulan Ogos yang lalu. Sesungguhnya kata-kata tersebut dapat menjadikan motivasi dan galakan kepada pengusaha 1K1P dan pihak yang berkenaan dalam membantu Pengusaha Mikro, Kecil dan Sederhana bagi "memanfaatkan untuk memperkukuh penjenamaan produk tempatan serta menyumbang secara langsung kepada peningkatan sosioekonomi pengusaha."

3.5. Dari aspek aktiviti pula, sebanyak 2,017 aktiviti di antara bulan April hingga Disember 2024 yang berbentuk Kemasyarakatan, Keugamaan, Kesukanan, dan Perekonomian juga telah berjaya diungkayahkan di mukim-mukim dan kampung-kampung.

4. Yang Berhormat Pehin Yang Di-Pertua dan Ahli-Ahli Yang Berhormat, ke arah membantu Penghulu Mukim dan Ketua Kampung mencapai Petunjuk Prestasi Utama (KPI) yang telah ditetapkan agar mereka dapat memberikan perkhidmatan yang terbaik dan berkesan kepada penduduk di mukim dan kampung masing-masing, Kementerian Hal Ehwal Dalam Negeri juga telah memperkenalkan Rangka Kerja Kompetensi Sumber Manusia Penghulu Mukim dan Ketua Kampung (HRCF PMKK) yang telah dilancarkan pada 22hb. Mac 2025 yang mana Rangka Kerja ini telah diberigakan di setiap daerah melalui sesi penerangan, penganjuran klinik dan bengkel bersama Penghulu Mukim dan Ketua Kampung. Rangka kerja ini telah mula dilaksanakan 1hb. Mei 2025 dengan tujuan untuk mengenalpasti jurang kompetensi setiap Penghulu Mukim dan Ketua Kampung, dan seterusnya merangka latihan berasaskan kompetensi bagi meningkatkan kemahiran dan kapasiti mereka. Latihan ini memfokuskan kepada kompetensi Teras, Kepimpinan dan Teknikal dengan matlamat untuk memperkasa peranan mereka secara lebih efektif dan berkesan.

Sekian yang dapat Kaola sampaikan pada menjawab soalan berkenaan.

Terima kasih Yang Berhormat Pehin Yang Di-Pertua.