Jawapan bagi Pertanyaan Bertulis PT060

SOALAN

Yang Berhormat Dayang Hajah Safiah binti Sheikh Haji Abd. Salam

YANG BERHORMAT DAYANG HAJAH SAFIAH BINTI SHEIKH HAJI ABD SALAM meminta MENTERI PENDIDIKAN menyatakan bagaimanakah Kementerian memperkukuh kerjasama antara institusi pengajian tinggi, agensi kerajaan dan industri, supaya hasil penyelidikan dapat dikomersialkan dan menghasilkan inovasi bernilai tambah bagi menyokong pertumbuhan industri, termasuk industri halal dan keterjaminan makanan? Ini berdasarkan pemerhatian lawatan ke Kampus Sinaut UNISSA.

JAWAPAN

Yang Berhormat Menteri Pendidikan

Kementerian Pendidikan melalui Institusi Pengajian Tinggi Awam (IPTA) telah melaksanakan pelbagai kaedah strategik bagi memperkukuh kerjasama antara akademia, agensi kerajaan, dan industri. Langkah ini bertujuan untuk memastikan hasil penyelidikan dapat diterjemahkan kepada inovasi yang mempunyai nilai komersial, terutamanya dalam menyokong sektor pertumbuhan utama seperti industri halal dan keterjaminan makanan selaras dengan aspirasi Wawasan Brunei 2035.

Berikut adalah kaedah-kaedah utama yang dilaksanakan:

1. Penginstitusian Pejabat Kerjasama Industri dan Perusahaan

Setiap IPTA telah menubuhkan unit khusus untuk menjadi jambatan antara universiti dan pihak luar:

UTB Enterprise Office: Berperanan mengurus harta intelek (IP) universiti dan mewujudkan hubungan rapat dengan badan keusahawanan serta industri di Brunei.

Office of Career Advancement and Industrial Training (OCeAN), UNISSA: Ditubuhkan untuk memastikan kesesuaian program akademik dengan kehendak pasaran kerja serta menguruskan penempatan latihan industri.

UBD Innovation Hub: Projek di bawah RKN-12 ini dibina khusus sebagai pusat pengkomersialan hasil R&D dan memupuk budaya technopreneurship.

2. Penjajaran Kurikulum Berasaskan Industri (Triple Helix)

Bagi merapatkan jurang kemahiran, pihak industri dilibatkan secara langsung dalam pembangunan akademik:

• Faculty Advisory Boards (FAB): Setiap fakulti di IPTA mempunyai lembaga penasihat yang terdiri daripada pakar industri untuk memberikan input mengenai tren semasa dan keperluan kemahiran sebenar.

• External Review Committee (ERC): Politeknik Brunei dan UTB menggunakan mekanisme ini untuk menilai semula modul pengajian agar kekal relevan dengan jangkaan majikan.

3. Kerjasama Strategik melalui Memorandum Persefahaman (MoU)

Kerjasama ini membolehkan perkongsian sumber, dana penyelidikan, dan pemindahan teknologi:

Sektor Halal dan Pertanian: Kerjasama antara UNISSA (Kampus Sinaut) dengan agensi kerajaan seperti Bahagian Kawalan Makanan Halal (BKMH) dan Jabatan Pertanian dan Agrimakanan bagi memperkukuh integriti halal dan teknologi agroteknologi.

Sektor Sains dan Tenaga: UBD memeterai MoU dengan syarikat seperti Brunei Methanol Company (BMC) untuk penyelidikan sains bahan berasaskan AI dan Northern Trust bagi pembangunan bakat Fintech.

4. Pemerkasaan Ekosistem Inkubasi dan Start-up

Mekanisme ini membantu pelajar dan penyelidik menterjemah idea kepada perniagaan yang mampan:

Program InQBiz 2.0: Program inkubasi perniagaan yang dijalankan oleh UNISSA dengan kerjasama EIC dan BKMH (KHEU) khusus untuk graduan dan usahawan baru dalam sektor makanan dan minuman (F&B).

Startup Growth Phase: UTB menawarkan sokongan pelaburan dan penskalaan (scaling support) untuk syarikat pemula (startup) yang memenangi pertandingan inovasi seperti CIPTA, dengan pembiayaan daripada rakan industri seperti Brunei Shell Petroleum (BSP) dan Shell.

5. Fokus Khas kepada Industri Halal dan Keterjaminan Makanan (Kampus Sinaut)

Berdasarkan pemerhatian di Kampus Sinaut UNISSA, inisiatif khusus termasuk:

Pembangunan Mampan Industri AgriHalal: Tema utama dalam festival Mahrajan Hafl al-Takharruj ke-15 yang menekankan aplikasi ajaran Islam dalam teknologi pertanian.

Program Autentikasi dan Integriti Halal: Melalui program seperti Osaka University International Certificate Programme (OUICP), pelajar didedahkan kepada amalan terbaik dalam rantaian bekalan halal serta teknik penyelidikan sains gunaan untuk kehalalan makanan.

Program Ijazah Khusus: Penawaran program seperti Bachelor of Science in Agrotechnology (UTB) dan ijazah sarjana berkaitan akuakultur dan agribisnis (UNISSA) untuk melahirkan pakar yang menyokong keterjaminan makanan negara.

6. Pendanaan dan Geran Penyelidikan Industri

Pihak universiti kini aktif memperoleh dana daripada sektor swasta untuk membiayai penyelidikan berimpak tinggi. Sebagai contoh, UBD mencatatkan perolehan geran penyelidikan daripada pihak industri dan sektor swasta yang signifikan, mencecah lebih $960,000.00 pada tahun 2025.

Secara ringkasnya, Kementerian Pendidikan memperkukuh kerjasama ini melalui penggabungan infrastruktur moden, penjajaran kurikulum dengan pakar industri, serta penyediaan platform inkubasi bagi memastikan setiap penyelidikan yang dijalankan mempunyai nilai ekonomi dan menyokong keterjaminan makanan serta industri halal negara.